Ana Sayfa / Hakkımızda

Hakkımızda

            Engelliler Konfederasyonu 10 Kasım 2006 tarihinde Türkiye Körler Federasyonu, Zihinsel Engelliler Federasyonu ve Fiziksel Engelliler Federasyonu tarafından Ankara’da kuruldu. İlk Başkanı, bugünkü Türkiye Sakatlar Derneği Başkanı Şükrü Boyraz’dı.

            Engelliler Konfederasyonunu kuran 3 Federasyon daha önce Türkiye Sakatlar Konfederasyonu bünyesinde faaliyet göstermekteydi. Ancak Faruk Öztimur Başkanlığındaki Türkiye Sakatlar Konfederasyonu yönetimiyle ciddi görüş ayrılıkları vardı. Engelliler Konfederasyonunu meydana getiren örgütler, hak eksenli bir mücadeleyi savunurken Türkiye Sakatlar Konfederasyonu hükümetlerin gözüne girmeye çalışarak sonuç elde etmek arzusundaydı. Üstelik kendi muhalefetine karşı despotik ve anti demokratik uygulamalar içerisindeydi. Konfederasyon içeresindeki tüm demokratik mekanizmalar felce uğramış; Konfederasyonun genel kurulları tehditlerin gölgesinde yapılır hale gelmişti.
En son 2006 yılı Şubat ayında yapılan Türkiye Sakatlar Konfederasyonu Genel Kurulunda, muhalefet adayları tehdit edilip, işitme engelli delegelerin iradesini sakatlayan hilelere ve provokasyonlara başvurulunca engelli hakları mücadelesinin bu Konfederasyon içeresinde yürütülemeyeceği kesin olarak ortaya çıktı. Türkiye Körler Federasyonu, Türkiye Sakatlar Konfederasyonundan ayrılırken Türkiye Sakatlar Derneği, Batıkent Zihinsel Engelliler Derneği, Mersin Otistik Çocukları Koruma Derneği gibi Dernekler de ayrılarak kendi alanlarında 2 Federasyon oluşturdular. Biri Batıkent Zihinsel Engelliler Derneği öncülüğünde kurulan Zihinsel Engelliler Federasyonu,  diğeri ise Türkiye Sakatlar Derneği öncülüğünde kurulan Fiziksel Engelliler Federasyonu idi. Bu 3 Federasyon 27 Eylül 2006 günü Ankara Valiliği önünde kitlesel bir basın açıklaması yaparak yeni kurulan Engelliler Konfederasyonunun ayırt edici görüşlerini kamuoyu ile paylaştıktan sonra kuruluş başvurusunu İl Dernekler Müdürlüğüne yaptı.

            5 Ağustos 2007 tarihinde yapılan Engelliler Konfederasyonu Genel Kurulunda Turhan İçli başkanlığında Hasan Tatar, Suha Sağlam, Ahmet Cantürk, Hasan Duman, Mustafa Karatay, Mustafa Özsaygı, Bedih Satoğlu, Salih Sezgin, Nedim Kılıç, Hasan Anuk, Hamide Şahin, Fatma Oytun’dan oluşan bir Yönetim Kurulu işbaşına geldi. Bu Genel Kurulda yeniden başkanlığa seçilmeyen Şükrü Boyraz, Fiziksel Engelliler Federasyonunu lav ederek Türkiye Sakatlar Derneği’ni, Türkiye Sakatlar Konfederasyonunun üyesi olan Ortopedik Özürlüler Federasyonu’na üye yaptı. Fakat çok geçmeden lav edilen Fiziksel Engelliler Federasyonunu meydana getiren derneklerin bir bölümü Birleşik Sakatlar Federasyonu’nu kurarak Engelliler Konfederasyonu’na üye oldu. Engelliler Konfederasyonu’na daha sonra merkezi İstanbul’da bulunan İşitme Engelliler Federasyonu da katıldı. Böylece Konfederasyon uzun süre 4 Federasyonla yoluna devam etti. 2014 ve 2015 yıllarında Engelli Hakları Federasyonu, Samsun Engelliler Federasyonu ile Doğu Akdeniz Dernekleri Federasyonu da Engelliler Konfederasyonu’na üye oldu.  Yedi federasyonu bünyesinde toplayan Engelliler Konfederasyonundan, Konfederasyon aleyhtarı ve istismarcı çalışmaları nedeniyle Birleşik Sakatlar Federasyonunun isim değiştirmiş biçimi olan Fiziksel Engelliler Federasyonu ile İşitme Engelliler Federasyonu ihraç edildiler. Böylece Konfederasyona bağlı 5 Federasyon kaldı. Halen Konfederasyonumuza bağlı 5 Federasyon bulunmaktadır. Federasyonlara bağlı derneklerin üye sayısı 100 bine yakındır.Konfederasyon kuruluşundan başlayarak engelli hakları doğrultusunda yoğun bir mücadele yürütmüştür.  Yeni yönetim Kurulunun seçiminin üzerinden 3 ay geçmeden, 3 gün süreyle İstanbul’da yapılan 3. Özürlüler Şurasına etkin bir katılım gerçekleştirmiş; Bakım Hizmetleri başlığı altında yapılan Şuradan; Bakım Sigortası Kurumu kurularak bakım hizmetlerinin bu kurum aracılığıyla sürdürülmesi, bakım hizmetlerinde yoksulluk kriterinin kaldırılması, evde bakım hizmeti sunanların eğitimden geçirilmesi ve sigortalı hale getirilmesi ve evde bakım hizmetinden yararlanmak için birey başına düşen gelirin asgari ücretin üçte ikisinin altında olması zorunluluğunun kaldırılması doğrultusunda kararların alınmasını sağlamıştır.
16-18 Kasım 2009 tarihlerinde gerçekleştirilen 4. Özürlüler Şurasına, Konfederasyon Başkanı Turhan İçli’nin söz hakkının gasp edilmesi üzerine,  yapacağı basın açıklamasını engellemek için korumalarca karga tulumba kaçırılması olayı damgasını vurmuş; bu nedenle 4. Özürlüler Şurası ciddi bir etkinlik gösteremeden dağılmıştır. Daha sonra kaçırılmaya olayına yol açan Özürlüler İdaresi Başkanı Abdullah Güven’e karşı yoğun bir mücadele sürdürülmüş; bu mücadele Sayın Güven’in istifasıyla sonuçlanmıştır.

            2007 yılının 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde Devlet Bakanı Nimet Çubukçu’nun başkanlığında bir heyetle Anıtkabir ziyareti gerçekleştirilmiş; ardından TBMM Başkanı Köksal Toptan ziyaret edilmiş; akşam ise Sayın Başbakanın vermiş olduğu yemekte hazır bulunulmuştur.

            2008 yılının 9 Mayısında Anıtkabir’den Başbakanlığa yaklaşık bin kişinin katıldığı bir yürüyüş gerçekleştirilmiş; ertesi gün Sayın Başbakan ve Sayın Cumhurbaşkanı ile görüşmeler yapılmıştır.
2008 yılının 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde Sakarya’da kitlesel bir basın toplantısı düzenlenerek taleplerimiz kamuoyuna duyurulmuştur.  Daha sonra 300 dolayındaki engelli kitlesi Türkiye Büyük Millet Meclisine bir yürüyüş gerçekleştirmiştir. Burada sırasıyla CHP, MHP ve Ak Parti Grupları ziyaret edilerek konuşmalar yapılmıştır. Bu 3 partinin grup başkanvekilleri konuşmalarımıza karşılık konuşmalar yapmışlardır. Aynı gün 50 kişilik bir heyetle Cumhurbaşkanı ve Başbakan ve ziyaret edilmiş; özellikle Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinin ek ihtiyari protokolle birlikte onaylanması talep edilmiştir.

            2009 ve 2010 yılları içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 4857 Sayılı İş Kanununun Engellileri ilgilendiren 30. maddesinde engelliler aleyhine yapılmak istenen 3 değişiklik girişimi olmuş; bu değişiklik girişimlerinin üçü de Konfederasyonumuzun zamanında müdahale ve mücadelesi sayesinde engellenmiştir. En önemlisi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının üçüncü girişiminin önlenmesidir.

            4857 sayılı kanunun 30. maddesinde 6111 Sayılı Torba Kanunun 64. maddesi ile önemli bir değişiklik yapılmak istenmiş; Engelli istihdam etmek zorunda olup bu istihdamı gerçekleştirmeyen, özellikle banka, alışveriş merkezi ve holding gibi bazı kuruluşlara, organize sanayi bölgelerinde kuracakları en az %50 oranında ortaklıkları bulunan iş yerlerinde engellileri istihdam etmek suretiyle bu zorunluluktan kurtulma olanağı sağlanmak istenmiştir. Bu düzenleme son derece vahim ve ayrımcı bir düzenleme olarak değerlendirilmiştir. Zira bu düzenlemeyle bankaların, holdinglerin, alışveriş merkezlerinin görsel estetiği bozması nedeniyle engelli isçi çalıştırmak istemeyişleri meşrulaştırılmakta; engelliler gerçek üretim ve hizmet süreçlerinin dışına, organize sanayi bölgelerine atılmakta; böylece bankalarda, alışveriş merkezlerinde, holdinglerde çalışan arkadaşlarıyla aynı ücreti almaları gerekirken organize sanayi bölgelerinde kurulacak naylon firmalarda ilk defa işe başlayacaklarından ve o işyerinde başka emsal de bulunmadığından asgari ücrete mahkûm edilmekte; Bu yoldan söz konusu kuruluşlar istihdam etmedikleri her engelli için ödemek zorunda bulundukları 1.550 TL’nin üzerindeki para cezasından da kurtarılmaktadırlar. Giderek organize saniye bölgelerinde kurulacak naylon ve taşeron firmalar adeta engelli toplama kampları haline dönüşecek; bir süre sonra hiçbir iş ve hizmet üretmeyen engellilere “siz gidin sıcak evinizde oturun; biz asgari ücretinizi hesabınıza yatırırız, yani size bakarız” denilecektir.Bu düzenlemeye karşı Konfederasyonumuz derhal tutum takınmış; benzer bir biçimde söz konusu düzenlemeden rahatsızlık duyan Lokman Ayva ile birlikte hareket ederek, Plan ve Bütçe Komisyonunda Konfederasyon Başkanınca etkin bir konuşma yapılmış; en sonunda yasanın istediği gibi geçmesinde ısrar eden ve söz konusu düzenlemenin engellilerin lehine olduğunu ileri süren Sayın Ömer Dinçer, Lokman Ayva’nın ve Konfederasyo’nun direnişi karşısında Plan Bütçe Komisyonu Üyelerinin öneriyi reddedeceğini anlaması üzerine yasa önerisini geri çektiğini, çünkü engellilerin istemediği bir yasayı çıkartan bakan unvanını almak istemediğini belirtmiştir.

            Konfederasyonumuz, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinin TBMM’nin gündemine getirilmesi için yoğun bir mücadele sürdürmüş; gerek 11–14 Mayıs 2008 gerekse 3 Aralık 2008 tarihlerinde TBMM siyasi parti gurupları kitlesel olarak ziyaret edilmiş; TBMM Başkanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı ile görüşmeler yapılmıştır. Bütün bu çalışmaların sonucu olarak engelli hakları sözleşmesi 3 Aralık 2008 günü 5825 Sayılı Kanunla TBMM tarafından onaylanmış; 28 Ekim 2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

            12 Eylül 2010 tarihinde yapılacak olan Anayasa referandumu konusunda nasıl bir tutum takınacağını tartışan Engelliler Konfederasyonu, uzun süre yaptığı tartışmalar sonucu pozitif ayrımcılık gerekçesiyle Anayasanın 10. Maddesine konulan engellilere ilişkin düzenlemenin kötüye kullanılmaya müsait olduğu, engelli hakları mücadelesinde önemli bir dayanak oluşturan yönetsel yargının Yürütmenin güdümüne girmesinin engelli hakları mücadelesini gerileteceği tespitini yaparak Anayasaya hayır oyu verilmesi gerektiği kanaatine ulaşmış ve Konfederasyon Başkanı çıktığı sekiz televizyon programında konunun ayrıntılarını çeşitli partilerin temsilcileri ile tartışmıştır. Gelişmeler Konfederasyonumuzu haklı çıkarmış; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yukarıda belirttiğimiz yanlış tutumunu Anayasanın 10. Maddesinde, 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan değişiklikle getirilen ve pozitif ayrımcılık olarak tanıtılan düzenlemeye dayandırmış; kadroları tümüyle değiştirilen Danıştay ve İdare Mahkemeleri Devletten yana bir tutum takınarak engelliler tarafından açılan yönetsel davaları bir bir reddetmeye başlamıştır.
TBMM bünyesinde oluşturulan Anayasa Uzlaşma Komisyonu ile görüşen Konfederasyon ekibi, Anayasanın dokuz maddesinde, dokuz  önemli değişiklik yapılmasını içeren bir paket sunmuş ve bu paket TBMM internet sitesinde yayınlanmıştır.

            Konfederasyon engellilerin yerel yönetimlere ilişkin taleplerini, ilgili federasyon ve derneklerden görüş alarak oluşturmuş ve 14 madde halinde çeşitli vesilelerle kamuoyu ile paylaşmıştır.  (Bu talepler sitemizde Yerel Yönetimlerden Acil Taleplerimiz başlığı altında yer almaktadır.)

            Engellilerin tüm alanlara ilişkin taleplerini ve çözüm önerilerini bir deklarasyon olarak hazırlayan Konfederasyon, Engelliler Formu ile birlikte 10 Mayıs 2015 günü Engelli Hakları için Büyük Ankara Buluşması adıyla düzenlediği mitingde kamuoyuna ilan etmiştir.  (Sitemizde Engelli Hakları İçin Büyük Ankara Buluşması başlığı altında söz konusu deklarasyon yer almaktadır. )

            Yine Konfederasyonumuz engellilerin siyasal yaşama katılımı konusunu 13 Şubat 2015 tarihinde Türkiye Barolar Birliğinde yapmış olduğu Engellilerin Siyasal Yaşama Katılım Hakkı konulu çalıştayta masaya yatırmış ve siyasal yaşama katılma hakkına ilişkin taleplerimize çalıştay sonuç bildirgesinde yer vermiştir. (Sitemizde Engellilerin Siyasal Yaşama Katılma Hakkı başlığı altında yer almaktadır. )

            Engelliler Konfederasyonu her yıl düzenliği Uluslararası kongreler, sempozyumlar ve çalıştaylarla engellilerin sorunlarını ele almakta ve alandaki bilgi birikimini derlemektedir.
Bu bağlamda bugüne kadar;

  • 24 Mart 2009 tarihinde Hacettepe Üniversitesi, Başkent Üniversitesi, Ankara Tabip Odası ve Türk Hemşireler Derneği ile işbirliği halinde Engelli Kadın ve Sağlık Sempozyumunu,
  • 17-19 Ekim 2014 tarihlerinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu, Gazi Üniversitesi ve Avrupa Birliğinin Danışma örgütü olan üyesi bulunduğumuz Avrupa Engelliler Formunun işbirliği ile,  1. Uluslararası Engellilerin İstihdamı Sosyal Güvenlik Sorunları ve Çözüm Önerileri Kongresini,
  • 9-11 Ekim 2015 tarihlerinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü,  Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Türkiye Bilişim Vakfı,  Türkiye Bilişim Derneği, Avrupa Birliğinin Danışma Örgütü olan Avrupa Birliği Engelliler Formu ve Birleşmiş Milletlerin erişilebilirlik konusunda uzman danışma örgütü G3ict’nin işbirliği ile Uluslararası Engellilerin Sosyal Refahı Açısından Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kongresini,
  • Yenimahalle Belediyesi ve Yerel Yönetimler Araştırma Yardım ve Eğitim Derneği ile ortaklaşa olarak Yerel Yönetimler ve Engelliler Çalıştayını,
  • 13 Şubat 2015 tarihinde Türkiye Barolar Birliği ile işbirliği halinde Engellilerin Siyasal Yaşama Katılma Hakkı Çalıştayını gerçekleştirmiştir.

          Konfederasyon bugüne dek biri Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından Özürlülerin Toplumsal Entegrasyonu Çerçevesinde desteklenen Engellilere Karşı Ayrımcılıkla Mücadele Savunu ve İzleme Projesi (14.08.2013-14.08.2014)  ile Ankara Kalkınma Ajansı tarafından 2015 yılı Sosyal Etkileşim Destek Programı Kapsamında desteklenen Eğitim ve Kültürü Paylaştır Yurttaşları Kaynaştır Projesini  (Eylül 2015- Şubat 2016)  uygulamıştır.

           Engelli hakları için mücadele eden Engelliler Konfederasyonu hak arama faaliyetleri çerçevesinde çeşitli konularda sık sık basın toplantılarının yanı sıra yürüyüş, miting, imza kampanyası ve açlık grevi gibi eylem ve etkinlikleri yaşama geçirmiştir.

            Özellikle 2014 yılı yazında (18-24 Temmuz) atanacak engelli kamu personel sayısını artırmak ve istihdamı artırıcı bazı düzenlemelerin yapılmasını sağlamak amacıyla 4 engellinin Devlet Personel Başkanlığı önünde başlattığı açlık grevi son derece önemlidir. Konfederasyon tarafından etkin bir biçimde desteklenen ve yönetilen açlık grevi sonucunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Faruk Çelik açlık grevi çadırını ziyaret ederek taleplerimizi kabul ettiğini belirtip grevin sonlandırılmasını istemiştir. Önemli kazanımlarla ve atanacak kamu personel sayısının 4151’e çıkarılması ile sonuçlanan eylem, engelliler arasında morali yükseltirken mücadele ile hakların elde edilebileceğine ilişkin bir inancın yerleşmesine yol açmıştır.
Yine engelli öğretmen atamalarının yolunun açılması ve özel eğitim okullarının kapatılmasının önlenmesi için yapılan mücadeleler, Konfederasyonumuzu engelliler ve kamuoyu nezdinde saygın bir konuma yükseltmiştir.

            Bilindiği gibi erişilebilirlikle ilgili ilk yasal düzenlemeler 1997 yılında çıkarılan 572 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile İmar Yasasında engellilerin erişimine uygun olamayan konutlara ruhsat verilemeyeceğine ilişkin değişiklik ile başlamıştı. Ancak 2005 yılına gelindiğinde bu alanda ciddi bir mesafe kat edilemediği görüldü. Bu nedenle 5378 Sayılı Engelliler Kanununa geçici maddeler konularak tüm kamu kurum ve kuruluşlarının engellilerin erişimine uygun önlemleri almaları için yedi yıllık bir süre tanındı. Bu süre tamamlanıp 2012 yılına gelindiğinde yine önemli bir mesafenin kat edilemediği anlaşıldı. İki milletvekilinin verdiği bir önerge ile erişilebilirlik için tanınan süre 3 yıl daha uzatılırken, her ilde onar kişilik Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonları oluşturulması ve bu komisyonlara iki Konfederasyonu temsilen dört sivil toplum temsilcisinin alınması için bir yasa değişikliği de yapıldı. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliğinin hazırlanmasında Engelliler Konfederasyonu tayin edici bir rol üstlendi.
            Engelliler Konfederasyonu sadece engellilerin günlük çıkarları için mücadele eden bir örgüt olmamıştır. Ülkemizin, herkesi ilgilendirdiği gibi engellileri de ilgilendiren toplumsal sorunları karşısında duyarlı davranan Konfederasyon, ülkemizin hızla sürüklenmekte olduğu savaş tehlikesine dikkati çekerek savaşa ve teröre karşı açık tutum takındı. Çeşitli vesilelerle gerek Ankara’da gerekse Diyarbakır ve diğer kentlerde savaşa karşı barışı, teröre karşı huzur ve güvenliği savunan basın açıklamaları ve eylemler gerçekleştirdi. Engelliler Konfederasyonu sadece ulusal düzlemde faaliyet gösteren bir örgüt değildir. Avrupa Engelliler Formunun etkin bir üyesi olarak uluslararası düzeyde de faaliyet göstermektedir ve çeşitli ülke örgütleri ile eşgüdümlü kampanyalar sürdürmektedir.

Konfederasyonumuz 2008 yılından beri engellilik sorunlarına ilişkin olarak Ufkun Ötesi Bilim adında, 6 ayda bir yayınlanan hakemli bir dergi çıkarmaktadır.

            Konfederasyonumuz demokratik hak arama yollarının dışında yargı yolunu da etkin bir biçimde kullanmaya çalışmaktadır. Çeşitli yönetmeliklerin iptali için açılmış olan davaların bir bölümü kazanılmış olup henüz kesinleşmemiştir. Bir bölümü ise inceleme aşamasındadır.